Narciarstwo biegowe - jak ubrać się na biegówki, jak wybrać sprzęt?

Narciarstwo biegowe jest alternatywą dla osób, które chciałyby szusować na nartach z mniejszym ryzykiem kontuzji i niższą intensywnością lub poznawać ciekawe trasy z daleka od wytyczonych dróg. Biegówki wymagają jednak poznania odpowiedniej techniki jazdy na nartach biegowych, profesjonalnego sprzętu i odzieży na narty biegowe chroniącej przed chłodem oraz wiatrem. Dowiedz się, jak przygotować się do pierwszego razu na nartach biegowych i znajdź swoją nową zimową pasję.

Narciarstwo biegowe – technika dla początkujących

Narciarstwo biegowe może być uprawiane praktycznie przez osoby w każdym wieku, które są zdrowe i nie posiadają zdrowotnych przeciwwskazań. Jest to sport zimowy nazywany również biegiem płaskim, popularny w krajach z rozległymi zaśnieżonymi terenami. Należy do rodziny narciarstwa klasycznego. Współcześnie znane nam techniki biegania na nartach biegowych wyodrębniły się z narciarstwa pierwotnego rozumianego jako sposób na poruszanie się po śniegu – jeśli są praktykowane poza trasami, nazywa się je narciarstwem backcountry lub inaczej przełajowym, turystycznym.

Ta dyscyplina sportowa, choć często uprawiana hobbystycznie, znalazła się jednak wśród konkurencji w Pucharze Świata, Igrzyskach Olimpijskich i mistrzostwach świata. Niektórzy narciarze pokonują krótkie szlaki, inni długie, korzystając nawet z namiotów i sprzętu turystycznego. Swój własny sposób na narciarstwo biegowe należy wypracować z czasem.

Pierwsze biegi można rozpocząć wkrótce po pierwszych opadach śniegu. Nie ma większych wymagań co do warunków pogodowych, ponieważ ani opady atmosferyczne, ani mgła, ani mróz nie stanowią większej przeszkody. Co do przygotowania, ważna jest ogólna sprawność fizyczna i kondycja. Narty biegowe angażują całe ciało, jednak nie musisz zaczynać od najintensywniejszej techniki. Jeśli chcesz przygotować się do tego sportu jeszcze przed otwarciem sezonu, możesz spróbować nordic walkingu, który wielu profesjonalistów traktuje jako trening imitacyjny.

Narciarstwo biegowe – styl klasyczny i łyżwowy

Wyróżnia się dwie główne techniki jazdy na nartach biegowych - styl klasyczny i styl łyżwowy. (Uwaga – zawody mogą być rozgrywane w stylu klasycznym lub dowolnym, przez co rozumie się wybór uczestnika spośród stylu klasycznego, łyżwowego lub mieszanego).

Styl klasyczny

Technika klasyczna wymaga odpowiednich nart, które są długie, wąskie i odpowiednio wygięte. Dzięki specjalnemu profilowaniu można łatwo odbijać się od śniegu, a ciężar narciarza jest rozkładany równomiernie. Środkowa warstwa nart posiada również strefę odbicia, do której nie przykleja się śnieg. Styl klasyczny wyróżnia się równoległym prowadzeniem nart, podczas którego należy odbijać się kijkami znajdującymi się blisko ciała.

Technika łyżwowa

Styl łyżwowy wyróżnia się kątowym ustawieniem nart w stosunku do kierunku jazdy, połączonym z symetryczną pracą rąk. W porównaniu do techniki klasycznej, w tym stylu osiągniemy nawet o 10-15% większą prędkość. Zazwyczaj zakłada się narty krótsze o 10-20 cm od modeli klasycznych, bez fabrycznej łuski, woskując je na całej długości. Kijki powinny być dłuższe o ok. 10-15 cm niż te używane do stylu klasycznego. Styl łyżwowy jest trudniejszy – wymaga większych umiejętności technicznych i lepszej kondycji. Komfortowe poruszanie się będzie możliwe niemal wyłącznie na przygotowanych trasach.

Nie poleca się nauki jazdy na nartach na własną rękę. Warto skorzystać z usług instruktora, który nauczy prawidłowego zachowania na nartach, zasad, metod skręcania, jak hamować, manewrować i zachowywać się sytuacji kryzysowej. Pamiętaj o tym, że pomimo tego, że doskonale jeździsz na nartach zjazdowych, możesz nie radzić sobie równie dobrze z techniką biegu narciarskiego.

Sprzęt do nart biegowych

Do uprawiania biegów poza ustalonymi trasami potrzebujesz nart nieco szerszych, tak zwanych backcountry, które nie zapadają się w śniegu. Poleca się nawet narty traperskie z wąskim okrawędziowaniem stalowym, chroniącym narty w razie kontaktu z kamieniami, głazami i pniakami.

Narty biegowe do jazdy po wytyczonych szlakach powinny być dłuższe od twojego wzrostu o ok. 10-15 cm, w przypadku profesjonalistów ok. 20-30 cm. Im większe umiejętności, tym dłuższe narty biegowe do stylu klasycznego. Krótsze modele są bardziej wszechstronne i łatwiejsze w manewrowaniu. Ten rodzaj określa się mianem nart śladowych.

Uwaga: w technice łyżwowej, jak i w stylu klasycznym, podstawowym kryterium długości jest zawsze waga narciarza. Dokładne zalecenia znajdziemy u producenta wybranych modeli.

Podczas wyboru nart ważna jest również ich sztywność. Modele o znacznej sztywności i bardziej responsywne stosuje się do techniki łyżwowej, by lepiej wykorzystać krawędź nart. W przypadku początkujących narciarzy biegowych zaleca się jednak wybór bardziej elastycznych modeli używanych w stylu klasycznym, które pomogą poprawić technikę i mają większą styczność z podłożem.

Kijki należy dobrać w zależności od planowanego sposobu poruszania się – poza wyznaczonymi szlakami najlepsze są modele z większym kółeczkiem, a na wytyczonych szlakach z dobrym grotem i o małym kółeczku. Długość kijka do amatorskiego biegania stylem klasycznym powinna kończyć się na wysokości ramienia. Styl łyżwowy wymaga modeli dłuższych o ok. 10 cm.

Własne narty ani kijki nie są jednak konieczne na początku przygody z narciarstwem biegowym, z tego powodu nie rozwijamy dokładnie tego zagadnienia. Sprzęt będzie dostępny w ośrodkach narciarskich w pobliżu wytyczonych szlaków wraz z profesjonalną poradą odnośnie jego wyboru.

Ubranie na narty biegowe

Podobnie jak w przypadku większości sportów, w narciarstwie biegowym istotną rolę odgrywają buty. Powinny być przede wszystkim nieprzemakalne, trwałe, ciepłe i wygodne. Są one przystosowane do stylu jazdy. Każdy z modeli musi zapewniać efektywny transfer sił z nóg na narty, ułatwiając odbicie. Buty na narty są dostępne zazwyczaj wraz z nartami i kijkami w wypożyczalniach.

Poza obuwiem konieczne jest założenie profesjonalnego ubrania na narty biegowe, które zapewni komfort termiczny, czyli utrzyma stałą temperaturę ciała, nie powodując przegrzania nawet w trakcie intensywnego ruchu. Odzież na biegówki musi ograniczać opór powietrza. Pierwsza warstwa, czyli bielizna bezszwowa powinna być dopasowana do sylwetki i oddychająca, a także transportować pot na zewnątrz i umożliwiać swobodę ruchów.

Jako kolejną warstwę ubrania na narty biegowe należy założyć warstwę docieplającą, taką jak polar męski lub damski, która zadba o ciepło w chłodne dni. Wierzchnia warstwa musi chronić przed opadami atmosferycznymi i wiatrem, dlatego poleca się kurtki z membraną. Modele na biegówki nie powinny mieć kaptura, bądź umożliwiać jego odpięcie. Przy bardzo niskich temperaturach warto rozważyć dopasowaną kurtkę narciarską oraz spodnie narciarskie. Ubranie na narty biegowe musi przylegać do ciała, by nie wzmacniać oporu powietrza. Do kompletu można dobrać dedykowane, dopasowane spodnie biegowe, które chronią przed chłodem, wiatrem i opadami.

Nie zapominaj o dodatkach. Na narty biegowe poleca się czapkę zimową z podwójną warstwą chroniącą głowę przed chłodem i wiatrem, dopasowane rękawiczki i ciepłe sportowe skarpety wzmocnione w newralgicznych punktach. Podczas uprawiania tej aktywności sprawdzają się również okulary sportowe przeciwsłoneczne z filtrem UV, które poprawią widoczność i ochronią wzrok w słoneczne, jak i pochmurne dni. Najlepsze będą modele o średniej przepuszczalności światła.

Pamiętaj o tym, że wychodząc na narty biegowe powinieneś odczuwać lekki chłód, by nie przegrzać organizmu już przy niskiej intensywności.

Narty biegowe – technika jazdy dopasowana do możliwości

Narty biegowe mogą stać się sposobem na zwiedzanie wspaniałych gór pokrytych śniegiem, aktywny odpoczynek i nowy, mniej kontuzjogenny sport. Jest to aktywność wszechstronna i angażująca największe grupy mięśni, dzięki czemu będzie idealnym uzupełnieniem treningów na siłowni czy ćwiczeń fitness. Chcesz spróbować swoich sił? Zaplanuj urlop na Dolnym Śląsku, który jest nazywany zagłębiem biegówek. W Szklarskiej Porębie odbywają się nawet Puchary Świata i Bieg Piastów.

Zobacz odzież sportową idealną na biegówki i inne rodzaje narciarstwa, dzięki której na nowo odkryjesz piękno zimowych krajobrazów.