Squash - zasady gry i wskazówki dla początkujących

Squash jest podobny do gry w tenisa pod kilkoma względami, jednak z pewnością jest bardziej dynamiczny i zdobywa rosnące grono zwolenników. Chciałbyś spróbować zagrać, jednak nie wiesz, co założyć na kort, jakie są podstawowe zasady gry w squasha i o czym pamiętać podczas pierwszej rozgrywki? Czytaj dalej i dowiedz się, jak grać w squasha od strony teoretycznej.

Co to jest squash?

Jeśli zastanawiasz się, jak nazywa się gra z odbijaniem piłeczki od ścian za pomocą rakiet, najprawdopodobniej chodzi o squash. Squash to szybka i dynamiczna gra rakietowa, rozgrywana w zamkniętym pomieszczeniu. Dwóch graczy odbija piłkę o ścianę, starając się uniemożliwić przeciwnikowi jej skuteczny powrót. Gra toczy się do 11 punktów, a do jej rozpoczęcia wystarczą rakieta, piłka i wygodny strój sportowy. Squash jest często porównywany do tenisa, jednak różni się od niego zarówno wielkością, jak i konstrukcją kortu, budową rakiety, a także rozmiarem piłeczki. Warto podkreślić, że squash został włączony do programu Igrzysk Olimpijskich i zadebiutuje jako dyscyplina olimpijska na Igrzyskach w Los Angeles w 2028 roku.

Historia gry w squasha

Squash powstał w Wielkiej Brytanii na początku XIX wieku. Jedna z historii podaje, że uczniowie elitarnych szkół, zamiast odbijać tradycyjnie piłkę tenisową, zaczęli grać piłką przekłutą, która ulegała lekkiemu zgnieceniu (stąd nazwa squash, czyli rozgniatać). Druga historia o początkach tej dyscypliny sportowej odnosi się do więźniów odbywających swoje kary w Wielkiej Brytanii (arystokracja), którzy nie mogąc grać w tenisa, zaczęli odbijać piłkę od ścian. W 1890 roku w „The Badminton Library of Sports and Pastimes” pojawiła się pierwsza wzmianka o nowej dyscyplinie, ale dopiero w 1907 roku powstała pierwsza federacja krajowa squasha (USA), a pierwsze profesjonalne mistrzostwa odbyły się w 1920 roku w Anglii (niektóre źródła podają 1907 rok, USA). Do Polski sport ten trafił dopiero ok. 1995 roku.

Squash a korzyści dla zdrowia

Zanim opiszemy elementy praktyczne gry w squasha, warto wiedzieć, dla kogo jest to sport i dlaczego warto spróbować. Przede wszystkim wzmacnia on serce, układ krwionośny i poprawia ogólną kondycję organizmu. Jest to bardzo dynamiczna aktywność, która pozwala na utratę zbędnych kilogramów w przyjemny sposób. Ile kalorii spala squash? W ciągu godziny intensywnej gry można spalić od 600 do 1000 kcal – to jedna z najbardziej efektywnych form aktywności pod kątem spalania kalorii.

Squash jest grą dla dwóch osób, co czyni go doskonałą formą spędzenia czasu z bliskimi osobami, a do tego dostępną przez cały rok, niezależnie od pogody. Tak intensywny wysiłek zmniejsza także ryzyko zapadnięcia na choroby cywilizacyjne i poprawia ogólne samopoczucie. Squash jest odpowiedni dla osób w sile wieku, o przeciętnej kondycji, która zostanie wzmocniona podczas kolejnych treningów. Jest świetnym wyborem dla osób, które chcą połączyć intensywny trening z dobrą zabawą. Regularna gra wzmacnia układ sercowo-naczyniowy i rozwija koordynację ruchową.

Squash - jak zacząć grać?

Aby rozpocząć grę w squasha, należy znaleźć odpowiedni kort. W dużych miastach nie powinno być z tym problemu, jednak mniejsze miejscowości rzadko oferują odpowiednią przestrzeń do gry. Na początku warto także wypróbować przynajmniej dwa miejsca, gdyż pomimo ogólnie przyjętych norm, nie wszystkie korty umożliwiają wysoki poziom gry. Warto zwrócić uwagę na oświetlenie, które nie powinno być zbyt intensywne, a także dźwięk, jaki wydaje piłka odbijając się od tylnej ściany. W kortach gorszej jakości (pomimo ogólnie przyjętych zasad ich konstruowania) może wydawać głośny, mylący odgłos, a także zmieniać siłę odbicia, dlatego powinno się porównać przynajmniej kilka obiektów sportowych.

Konieczne jest także wypożyczenie rakiety i piłeczki z odpowiednim oznaczeniem dla osób początkujących. Nie ma sensu na początku wydawać kilkuset złotych na sprzęt, jeśli szybko okaże się, że nie jest to sport dla nas. Większość klubów oferuje możliwość wypożyczenia rakiety i piłki – warto jednak wiedzieć, że rakiety różnią się wielkością, wagą, siłą naciągu i innymi parametrami, dlatego warto wypróbować kilka z nich, szczególnie podczas pierwszych podejść. Na pierwsze zajęcia warto udać się z trenerem, który pracuje w klubie, by uniknąć błędów, które będą rzutowały na przyszłość. Wiele miejsc oferuje również grupową naukę podstaw gry w squasha.

Jak się ubrać na squasha?

Podczas gry w squasha szczególnie ważne jest obuwie. Jakie buty do squasha będą najlepsze? Przede wszystkim modele z jasną, niebrudzącą i niską podeszwą. Sportowe obuwie na wysokiej podeszwie może narazić nas na ryzyko skręcenia kostki i groźniejszych urazów. Podczas gry wykonuje się wiele nagłych ruchów i zatrzymań, dlatego przyczepność i stabilność są najważniejsze.

Strój do squasha dla mężczyzny powinien obejmować koszulkę treningową, która zapewni swobodę ruchów i będzie odprowadzała pot na zewnątrz. Niezbędne do gry są także męskie spodenki treningowe wykonane z podobnych materiałów oraz wygodna bielizna. Można założyć odzież sportową męską dedykowaną do gry w tenisa, ale strój na siłownię o odpowiednich parametrach także będzie wystarczający. Bardzo praktyczna jest opaska na nadgarstek, która umożliwia ocieranie potu podczas intensywnej gry.

Odzież sportowa damska na kort to również koszulka treningowa i szorty treningowe bądź spódniczka ze spodenkami, które noszą panie uprawiające tę dyscyplinę zawodowo. W zależności od preferencji można także założyć sukienkę, jaką widuje się u kobiet grających w tenisa. Najważniejsze jest to, by odzież była oddychająca, szybko wysychała i nie powodowała otarć podczas ruchu.

Co jeszcze warto zabrać na squasha? Niezbędna będzie torba sportowa, która pomieści obuwie i odzież, a także bidon lub butelka na wodę, by na bieżąco uzupełniać płyny. Dodatkowo ręcznik sportowy, a także wspomniana już wyżej opaska na nadgarstek lub na czoło.

Squash - zasady gry

Zasady gry w squasha mogą być trudne do zrozumienia dla osób, które wcześniej nie miały z nim styczności, dlatego zachęcamy do obejrzenia przykładowych nagrań na portalach społecznościowych, które pozwolą porównać teoretyczne instrukcje z praktyką.

Zanim rozpoczniemy rozgrywkę, przystępujemy do rozgrzewki, która powinna trwać przynajmniej kilka minut, i którą kończymy rozciąganiem. Grę rozpoczynamy od wylosowania gracza, który serwuje w polu serwisu (przynajmniej jedna noga wewnątrz pola) w taki sposób, by piłka odbiła się od górnej części ściany i trafiła w pole przeciwnika. Przeciwnik ma za zadanie odbić piłkę po maksymalnie jednym odbiciu się jej od podłogi ponownie od przedniej ściany. Może ona zostać odbita także po dotknięciu ścian bocznych lub bezpośrednio z powietrza. Rozgrywka kończy się wtedy, gdy gracz źle odbije piłkę (przekroczy linie autowe, odbije się dwukrotnie od podłogi, zostanie dwa razy uderzona rakietą). Rozgrywka składa się zawsze z serwisu i wymiany.

Mecz squasha toczy się w 2-3 setach (niekiedy w 5), z których każdy rozgrywany jest do 11 punktów, z koniecznością uzyskania 2 punktów przewagi.

Technika gry w squasha - podstawowe informacje

Rakieta do squasha powinna być trzymana chwytem „V” – boczna krawędź rączki znajduje się centralnie między kciukiem i palcem wskazującym. Dłoń odchyla się tak, by rakieta wskazywała godzinę 13. Podczas uderzenia, kąt między rakietą a przedramieniem powinien wynosić ok. 90 stopni.

Uwaga – po odbiciu piłki należy zawsze zrobić miejsce przeciwnikowi, by mógł ją odebrać (wracamy do strefy T).

Squash - przepisy bezpieczeństwa

Po kilku zajęciach konieczne będzie wyposażenie się w okulary ochronne, które zabezpieczą oczy przed niebezpiecznym uderzeniem rozpędzonej piłki.

W squashu funkcjonują zasady LET i STROKE – pierwsza z nich mówi o tym, że jeśli utrudnimy przeciwnikowi dojście do piłki, co może stanowić zagrożenie, przeciwnik przerywa grę i rozgrywka zaczyna się od nowa. Druga zasada mówi o tym, że jeśli przeszkadzamy na tyle, że nie da się uniknąć zagrożenia, tracimy punkt, a przeciwnik przerywa grę.

Jak grać w squash, by stawać się coraz lepszym?

Jak grać w squasha, by zwiększyć swoje szanse na pokonanie przeciwnika? Należy poznać kilka praktycznych technik, które stosuje się zależnie od sytuacji. W squashu konieczna jest ciągła obserwacja piłeczki i szybkie podejmowanie decyzji. Warto odbijać piłkę w taki sposób, by trafiała w narożniki kortu, co ogranicza zakres możliwości przeciwnika. Dobrym sposobem jest także gra blisko bocznych ścian (piłka odbija się wzdłuż nich). Po każdym odbiciu powinno wracać się do punktu T (praktycznie środek kortu), by uzyskać większą kontrolę nad rozgrywką i szybciej dobiec do piłek. Wielu graczy stara się także zmęczyć przeciwnika – jeśli sprawimy, że będzie musiał dużo biegać, by odbić piłkę, zwiększamy swoje szanse na jego błąd, a tym samym swoją wygraną.

Squash nie tylko dla elit

Squash bywa postrzegany jako gra dla elit i osób mieszkających w dużych miastach - nic bardziej mylnego! Warto wychodzić poza utarte stereotypy i spróbować swoich sił, by przekonać się, jak wiele radości daje ta dyscyplina. Wiecie już, jak się gra w squasha, jaka odzież i obuwie będą odpowiednie i jakie są podstawowe techniki. Nie czekajcie! Zarezerwujcie kort i spróbujcie zestawić nowo nabytą wiedzę z praktyką.

Najczęstsze pytania o squasha (FAQ)