Rodzaje narciarstwa – wybierz coś dla siebie

Zaśnieżone stoki i szlaki górskie, lekko mroźne i słoneczne dni – zima to bez wątpienia ulubiony czas narciarzy wszelakiej maści. Wszystkie dyscypliny narciarskie to aktywność na świeżym powietrzu i wykorzystywanie nart na śniegu, jednak każda odmiana tego sportu to osobna opowieść. W niniejszym poradniku prezentujemy najczęściej uprawiane rodzaje narciarstwa. Zima to czas, który możemy spędzić wyjątkowo aktywnie, nawet jeśli nie przepadamy za typową formą narciarstwa zjazdowego. Czym różni się narciarstwo alpejskie od klasycznego i czy da się uprawiać ten sport ze swoim psem? Zacznijmy od początku.

Od kiedy właściwie człowiek jeździ na nartach?

Jak łatwo się domyślić, narciarstwo w żadnym wypadku nie jest wynalazkiem współczesności. Nasi przodkowie używali drewnianych nart już w epoce kamienia, a dokładnie jakieś 9 tys. lat temu! Według najnowszych badań ojczyzną nart jest Azja Środkowa – okolice Bajkału i Gór Ałtaj.

Wiele stuleci musiało minąć, zanim ludzie zaczęli używać nart tak, jak my współcześnie – w celach rozrywkowych. Zostały najpewniej skonstruowane jako powiększenie powierzchni podeszwy ludzkich butów, ponieważ miały ułatwiać poruszanie się po sypkim śniegu, a więc pokonywanie długich tras czy polowanie. Były więc przydatne we wszystkich codziennych czynnościach służących przetrwaniu. Z czasem zaczęły być używane jako przedmiot rozrywki dla arystokracji, żeby wreszcie w XIX wieku stać się obiektem zainteresowania sportowców. Stulecie to uważa się za narodziny dyscypliny sportu zwanej narciarstwem – wtedy też aktywność ta pojawiła się w Polsce.

Aktywność w zimie – korzyści

Ci, którzy na nartach jeżdżą regularnie, doskonale wiedzą, że intensywna aktywność fizyczna na świeżym powietrzu to najlepsza formuła na świetną formę fizyczną, dobre samopoczucie i przede wszystkim zdrowie. Dlaczego jednak pora roku ma tak duże znaczenie? Zimą jesteśmy narażeni na brak słońca i stosunkowo niewielką ilość światła w ciągu dnia. Zamiast wysiłku nasz organizm domaga się raczej ogrzania i odpoczynku, co dostarczamy sobie za pomocą pożywienia i snu. Zimą bywamy więc ospali i zmęczeni, a także podatni na wszelkie wirusy i choroby. Regularna aktywność na świeżym powietrzu pomoże zatrzymać tę spiralę i przejść przez zimę ze świetną formą i nastrojem, siłą oraz odpornością.

Dla tych, którzy nigdy nie mieli okazji spróbować swoich sił w narciarstwie, podkreślamy: nigdy nie jest za późno! Wszystkie rodzaje narciarstwa są świetnymi sposobami na zaktywizowanie swojego organizmu niechętnego do rozruchu zimą. Jeśli narciarstwo zawsze kojarzyło ci się wyłącznie z zatłoczonymi stokami narciarskimi, warto dowiedzieć się więcej o rozmaitych dyscyplinach narciarskich. Pozwoli to nie tylko poszerzyć horyzonty, ale umożliwi spojrzenie na narciarstwo z innej, nieznanej dotąd perspektywy i kto wie – może zachęci również do spróbowania swoich sił w tej dyscyplinie!

Główne rodzaje narciarstwa

Narciarstwo wielu niewtajemniczonym może kojarzyć się tylko ze sztucznie naśnieżanymi stokami górskimi, orczykami i tłumami ludzi popijających grzane wino. W rzeczywistości jednak sport ten możemy podzielić na pomniejsze podgrupy, z których wszystkie dyscypliny narciarstwa łączą dwa zasadnicze elementy – narty i śnieżny puch! Dwie główne podkategorie, którymi się zajmiemy to narciarstwo alpejskie oraz narciarstwo klasyczne.

Narciarstwo alpejskie

Znane również jako narciarstwo zjazdowe, narciarstwo alpejskie to zdecydowanie najpopularniejsza forma tego sportu. Polega na zjeżdżaniu po ośnieżonym stoku górskim lub sztucznym wzniesieniu, najczęściej specjalnie do tego przygotowanym. Narciarze zjeżdżają w dół stoku przy użyciu nart przymocowanych do butów narciarskich wiązaniami oraz kijków. Głównym wyzwaniem, przed którym stoi narciarz w tej odmianie sportu jest kontrola szybkości oraz kierunku jazdy. Do szczególnych form narciarstwa alpejskiego zalicza się m.in.: freeride, narciarstwo szybkie oraz telemarkowe, a także narciarstwo na igielicie, czyli podłożu z tworzywa sztucznego. Dwa główne style jazdy, którymi posługują się narciarze na stoku to:

Narciarstwo alpejskie jest więc sportem, który bywa uprawiany amatorsko, ale także zawodowo. W tej dyscyplinie regularnie odbywają się zawody takie jak mistrzostwa świata czy Puchar Świata. Narciarstwo zjazdowe to także dyscyplina obowiązująca na Igrzyskach Olimpijskich.

Narciarstwo klasyczne

Ta podgrupa obejmuje dyscypliny narciarskie, które w największym stopniu wykształciły się w krajach skandynawskich. Narciarstwo biegowe oraz skoki narciarskie to sporty, które przez wielu mogą być pomijane podczas rozmów o narciarstwie jako takim. Tymczasem są to rodzaje narciarstwa, którymi rządzą zupełnie inne zasady niż narciarstwem alpejskim. W pewnym sensie stanowią jego uzupełnienie, a także interesującą propozycję dla tych, którzy zamiast szybkości zjazdu na stoku poszukują raczej poczucia przestrzeni i mocnych doznań związanych z lataniem lub też alternatywnych sposobów na podróżowanie przez zimowy krajobraz.

Skoki narciarskie

Ta dyscyplina sportowa rozgrywana jest na specjalnych skoczniach narciarskich i cieszy się popularnością od połowy XIX wieku. Za jej ojczyznę uznaje się Norwegię. Skocznia w Holmenkolen była pierwszym takim większym obiektem, na którym odbył się pierwszy konkurs skoków. Po wejściu na szczyt skoczni, skoczkowie odbijają się od belki startowej, nabierają rozpędu podczas zjazdu na nartach po rozbiegu, by wreszcie wybić się z progu i oddać jak najdłuższy skok w jak najlepszym stylu. Na wszelkiego rodzaju zawodach każdy skoczek narciarski otrzymuje punkty za odległość, noty za styl przyznawane przez pięciu sędziów oraz tzw. bonus, czyli punkty dodatnie lub ujemne przyznawane za wiatr lub zmianę platformy startowej. Skoki narciarskie to więc dyscyplina, która dostarcza nie tylko emocji związanych z szybkimi zjazdami z rozbiegu, ale przede wszystkim z lotami na nartach, które na największych, tzw. mamucich skoczniach, potrafią przekraczać 250 m.

Narciarstwo biegowe

Dyscyplina ta to świetna propozycja dla tych, którzy zamiast emocji związanych z prędkością i dynamizmem narciarstwa zjazdowego oraz skoków wybierają wciąż aktywny, jednak bardziej statyczny wypoczynek na łonie natury. Do uprawiania tego sportu potrzebne są nieco inaczej skonstruowane od zjazdowych narty biegowe, a także buty ze specjalnymi wiązaniami oraz kijki. Narty do biegania są dużo cieńsze i dłuższe od przeciętnych nart zjazdowych i powinny być dopasowane do wzrostu i wagi biegacza. Charakterystyczne wiązania umożliwiają swobodny ruch pięty, co przekłada się na wygodę ruchu podczas biegu lub marszu.

Ogromnym atutem narciarstwa biegowego jest jego łatwa dostępność – w końcu najlepszym terenem na uprawianie tego sportu są odludne drogi leśne. Narciarstwo biegowe stopniowo rozwijało się jako naturalny sposób przemieszczania się po terenie pokrytym śniegiem i współcześnie dla wielu miłośników sportów zimowych stanowi najbardziej naturalną i pierwotną formę narciarstwa.

Czym jest skialpinizm?

Narciarstwo zjazdowe, biegi oraz skoki narciarskie to oczywiście nie wszystko. Miłośnicy górskich wędrówek, a także wspinaczki lodowej i skałkowej zdecydowanie powinni zainteresować się skialpinizmem. Dyscyplina łączy w sobie wspinanie się na nartach na monumentalne zbocza górskie oraz zjeżdżanie po stokach o znacznym stopniu nachylenia. Warto pamiętać, że oprócz odpowiedniego sprzętu i umiejętności bardzo ważne jest ogólne doświadczenie górskie, dlatego też jeśli planujemy spróbować swoich sił w skialpinizmie, zacznijmy od znalezienia doświadczonego przewodnika.

Skijöring

Dla tych, którzy na co dzień nie rozstają się ze swoim czworonożnym pupilem mamy dobrą informację: jazda na nartach razem z psem jest możliwa! Jeśli oczywiście twój psiak spełnia podstawowe kryteria, możesz spróbować skijöringu. Ta dyscyplina polega na śnieżnych wyścigach, w których biorą udział narciarze ciągnięci przez psie zaprzęgi. Dlaczego nie spróbować swoich sił w bieganiu na nartach z psem? Oprócz podstawowego sprzętu na narty przyda się również uprząż dla psa oraz uprząż lub pas biodrowy dla ciebie, a także smycz z amortyzatorem.

Freeride

Wreszcie coś dla fanów sportów ekstremalnych! Jeśli na nartach jeździsz już od dłuższego czasu, lubisz adrenalinę i mocne doznania, a równocześnie czujesz głęboką potrzebę rozwoju w nietypowym kierunku sportowym, freeride to coś dla ciebie. Ta dyscyplina to w dużym uproszczeniu jazda poza wyznaczonymi trasami narciarskimi. Freeride to dynamizm, przygoda i nagłe zwroty akcji. Jeśli więc szukasz mocnych doznań, odpowiednio się przygotuj i do dzieła!

Rodzaje narciarstwa a niezbędny sprzęt

Niezależnie od tego, jakie dyscypliny narciarskie najczęściej wybierasz, a także jakie masz doświadczenie, na stok warto odpowiednio przygotować się sprzętowo. Dobór nart, kijków i kasku najlepiej powierzyć profesjonalistom w tej materii, dlatego też skupiamy się na odpowiednim ubiorze. Po pierwsze – gogle narciarskie damskie oraz gogle narciarskie męskie: bez tego zjazd z najmniejszej górki może okazać się niemożliwy. Zaraz po nartach, butach i kasku to najważniejszy element wyposażenia. Po drugie – dobra odzież narciarska: komfortowy dzień na stoku lub na biegówkach może się bez niej nie udać. Kurtki narciarskie damskie i spodnie narciarskie damskie w ulubionym kolorze to zdecydowanie must have każdego sezonu zimowego. Panowie również znajdą w kolekcji 4F coś dla siebie – kurtki narciarskie męskie oraz spodnie narciarskie męskie to maksimum funkcjonalności i wygody podczas tak intensywnego sportu, jakim jest jazda na nartach. Nie zapomnijcie również o dodatkach – skarpety narciarskie damskie oraz rękawiczki narciarskie męskie ochronią te części ciała, które zimą są najbardziej narażone na wychłodzenie podczas aktywności na świeżym powietrzu.