Skoki narciarskie - co warto o nich wiedzieć?

Skoki narciarskie to dyscyplina sportowa rozgrywana już od połowy XIX wieku. W Polsce cieszy się dużą popularnością, zwłaszcza ze względu na ostatnie sukcesy polskich skoczków takich jak Adam Małysz czy Kamil Stoch.
Wielu z nas zdaje sobie sprawę, że miarą sukcesów na skoczni narciarskiej jest wykonanie możliwie jak najdłuższego skoku, który może przekraczać nawet 200 metrów!.
Ostatnim oficjalnym rekordzistą w skokach był Piotr Fijas, który uzyskał odległość 194 metrów na skoczni w Planicy. Natomiast, nieoficjalnym rekordzistą świata jest Norweg Anders Fannemel, który w 2015 roku uzyskał odległość 251,5 m na największej mamuciej skoczni Vikersundbakken w Vikersund.

Jeśli i Ty jesteś fanem skoków narciarskich i wielokrotnie zastanawiałeś się nad specjalistycznym strojem dla skoczków, rozmiarami skoczni czy kryteriami, na podstawie których nadaje się ocenę zawodnikom - poniższy tekst powinien zaspokoić Twoją ciekawość.

---

Telemark - co to takiego?

Ważnym i powszechnie znanym pojęciem jest również telemark. Zapewne nieraz zastanawiałeś się o co tak naprawdę w nim chodzi.

Telemark nie jest niczym innym jak sposobem bezpiecznego lądowania. Można przyjąć, że jest to pewien sposób amortyzacji. Polega na wysunięciu do przodu  przez skoczka jednej z nóg, przez co niweluje się możliwość bolesnego upadku.

Istnieją jednak konkretne zasady, aby lądowanie spełniało kryteria tzw. telemarku.  Oto kilka z nich:

1. jedna noga powinna być wysunięta do przodu na odległość nieprzekraczającą długość buta,
2. podudzie powinno być ustawione jak najbardziej prostopadle do podłoża,
3. zawodnik powinien być pochylony lekko do przodu,
4. rozstaw nart nie powinien przekroczyć dwukrotnej szerokości narty.

Wygląda na proste, prawda? Jednak wielu dziennikarzy sportowych myli zwykłe lądowanie skoczka narciarskiego z lądowaniem telemarkiem.

---

Ubieramy skoczka

Skoki narciarskie, to bardzo wymagajaca dziedzina sportu. Wielu skoczków trenuje latami, aby stawać się coraz lepszymi i móc pobijać kolejne rekordy. Nie wszystko jednak zależy do samych ćwiczeń i wieloletnich przygotowań. Równie ważny jest odpowiedni dobór profesjonalnego stroju dla skoczka.

Profesjonalny ekwipunek skoczka narciarskiego powinien zawierać:

1. parę wyrzymałych, skórzanych butów, dopasowujących się do ruchu stopy,
2. odpowiednio dobrane gogle narciarskie, poprawiajace widoczność i kontrast widzenia zwłaszcza podczas intensywnych opadów śniegu,
3. lekki kombinezon (najlepiej nie grubszego niż 5 mm), który wpływa na  dynamikę lotu. Dzięki swoim specyficznym właściwościom zatrzymuje powietrze, poprawiając aerodynamikę podczas skoku. Rozmiary kombinezonów są regulowane szczegółowymi przepisami.
4. komplet specjalistycznych nart, które są najdłuższe i najszersze ze wszystkich modeli. Podobnie jak w przypadku kombinezonów, rozmiar nart jest określony przez odpowiednie przepisy.
5. funkcjonalne wiązania, które odpinają się w trakcie upadku, zmniejszając tym samym  ryzyko kontuzji. Dzięki nim zawodnik może szybko zmienić kąt nachylenia ciała względem nart, przyjmując wręcz idealną pozycję do skoku.

---

Bez skoczni nie ma skoczka

Gdyby nie skocznie, zawody nie miałyby się gdzie odbywać. Jednakże skocznia, to nie tylko "długi wyciąg", który nie ma większego znaczenia na osiągane przez skoczków wyniki. Skocznia narciarska zawiera w swojej konstrukcji wiele kluczowych elementów, które mają kluczowy wpływ na jakość i długość oddawanych przez zawodników skoków.

Oto 6 ważniejszych elementów skoczni, które powinieneś znać:

1. Belka startowa - znajduje się n a samej górze skoczni. Jest miejscem startu zawodnika, który startuje dopiero po sygnale od trenera. Niegdyś używano do sygnalizacji gotowości zielonego światła, jednak z powodu pewnego incydentu zasady zostały zmienione. Im wyżej położona belka, tym większa prędkość osiągana przez zawodnika, która bezpośrednio przekłada się na dłuższy skok;
2. Próg skoczni - to miejsce, w którym skoczek odbija się w górę.
3. Bula - to określenie grzbietu skoczni, za którym zaczyna się skok. Zawodnicy zjeżdżają po rampie, aby wybić się w powietrze. Na zeskoku odbywa się lądowanie zawodników.
4. Punkt konstrukcyjny (punkt K) - to miejsce (linia) wyznaczone odgórnie, które jest brane pod uwagę w wyznaczaniu punktów za skok.
5. Linia bezpieczeństwa - jest to punkt wyznaczający granicę bezpieczeństwa skoków.
6. Szpaler choinek - zwana inaczej linią upadku, przed którą zawodnik nie powinien upaść. Jeśli skoczkowi uda się nie upaść do tego momentu, nie odejmą mu punktów za skok.
7. Dojazd - jest to teren, na którym zawodnicy kończą swój skok hamując, zdejmując kask i wypinając narty.

---

Rozmiar skoczni

Skocznie narciarskie różnią się między sobą rozmiarem oraz różnego rodzaju technicznymi parametrami. Wyróżniamy skocznie małe, średnie, normalne, duże oraz mamucie.

1. Mała skocznia narciarska posiada wielkość od 20-49 metrów, a jej punkt konstrukcyjny wynosi od 20 do 44 metrów. W Polsce posiadamy aż 12 takich obiektów.
2. Średnia skocznia posiada wielkość od 50-84 metrów, a jej punkt konstrukcyjny wynosi od 45 do 74 metrów. W Polsce istnieją 4 takie obiekty.
3. Normalna skocznia narciarska posiada punkt konstrukcyjny usytuowany między 75 a 100 metrem. Jest ona często mylona z średnią skocznią narciarską.
4. Duża skocznia narciarska posiada punt konstrukcyjny między 100 a 169 metrem zeskoku. W Polsce znajdują się 2 duże skocznie.
5. Największa, mamucia skocznia narciarska posiada punkt konstrukcyjny powyżej 170 metra zeskoku. Na całym świecie istnieje 5 czynnych skoczni mamuci, na których co 2 lata organizuje się mistrzostwa świata w lotach narciarskich.

---

Końcowa klasyfikacja w skokach narciarskich

Zastanawiałeś się kiedyś na jakiej podstawie sędziowie oceniają skoki? Tabele i punkty, które widzimy najczęściej w dolnym rogu  ekranu telewizora naliczane są w następujący sposób:

1. punkty za odległość - za osiągnięcie punktu kalkulacyjnego zawodnik otrzymuje 60 ptk lub 120 ptk na skoczniach mamucich. Za każdy dodatkowy metr dodaje się punkty. Długość skoku narciarskiego jest mierzona od progu skoczni do pięty tylnego buta skoczka w momencie zetknięcia się narty na całej długości zeskoku.
2. noty za styl - przyznaje je pięciu sędziów, przy czym najwyższej i najniższej noty nie bierze się pod uwagę. Pozostałe oceny są sumowane. Sędziowie mogą oceniać skoki od 1 do 20 punktów.
3. bonusowy punkty - dodatnie lub ujemne są przyznawane ze względu na wiatr lub zmianę startowej platformy.

Suma wszystkich trzech liczb stanowi ocenę skoku. Co ciekawe, nota nie może być ujemna, nawet jeśli tak wynika z punktów. Najniższa ocena skoku może wynosić 0.

---

Popularność skoków narciarskich

Skoki narciarskie przyciągają przed telewizory miliony widzów w wielu krajach, którzy z zapartym tchem oglądają poczynania swoich faworytów.

Mamy nadzieję, że po przeczytaniu powyższego tekstu poszerzyłeś swoją wiedzę z zakresu skoków narciarskich. Wiesz już także, że wszystkie, nawet najmniejsze parametry techniczne są odgórnie określone przepisami oraz mają wielki wpływ na bezpieczeństwo oraz jakość tej dyscypliny sportu.

Życzymy wiele zabawy i emocji podczas kolejnych zawodów. A jeśli lubisz sporty zimowe, koniecznie sprawdź aktualną kolekcję odzieży narciarskiej i snowboardowej 4F.